Menningarmiðstöðvar
Ánægjulegasta viðbótin í uppbyggingu menningarstarfsemi á árinu 2025 var samningur milli SSA og menningar- nýsköpunar- og háskólaráðuneytis um menningarmiðstöðvarnar á Austurlandi. Í honum bættist við fjórða menningarmiðstöðin; Sköpunarmiðstöðin á Stöðvarfirði. Í samningnum, sem er til fjögurra ára, er bætt inn viðbótarfjármagni til Skaftfells og Sköpunarmiðstöðvarinnar sem hingað til hefur þurft að sækja um árlega í gegnum fjárlaganefnd. Auk þess er árleg hækkun á samninginn bæði frá sveitarfélögum og ríkinu. Fast fjármagn skapar öryggi og fyrirsjáanleika í rekstri sem gerir stjórnendum kleift að skipuleggja starfsemina til lengri tíma. Þá er mögulegt að efla listrænt starf enn frekar og byggja upp innviði og þróa ný verkefni. Menningarmiðstöðvarnar fjórar eru; Skaftfell Seyðisfirði, Sköpunarmiðstöðin Stöðvarfirði, Menningarstofa Fjarðabyggðar og Sláturhúsið menningarmiðstöð Egilsstöðum.
Nánar
Matarauður Austurlands
Áfram var unnið að verkefninu Matarauður Austurlands á árinu. Fimmta Matarmótið fór fram á Egilsstöðum í nóvember þar sem áfram var samstarf við Hótel- og veitingaskólann í Kópavogi og atvinnuvegaráðherra sem setti mótið og tók þátt í málþingi sem um 80 manns sóttu. Matarmótið sjálft laðaði um 1.000 manns að en um þrjátíu framleiðendur matvæla og annarra vara úr austfirsku hráefni sýndu vörur sínar og seldu. Kokkanemar buðu upp á alls konar góðgæti.
Samstarf er við matarklasann Auður Austurlands þar sem austfirskum matvörum var komið í sölu völdum verslunum og við Samtök smáframleiðanda matvæla og Beint frá býli. BFB dagurinn var haldinn á Lindarbrekku í Berufirði í ágúst. Farið var í ýmsar heimsóknir, m.a. til Færeyja þar sem böndin við frændur okkar voru styrkt og áfram unnið að því að auka samvinnu og samstarf við okkar næstu nágranna. Fundað var með fulltrúum Visit Færeyjar, bændur og garnframleiðendur heimsóttir, auk íslenska ræðismannsins og fulltrúa Smyrilline. Matarauðurinn er eitt af áhersluverkefnum Sóknaráætlunar og fékk veglegt framlag þaðan.
Austurland hlaðvarp:
BRAS
BRAS menningarhátíð fyrir börn og ungmenni á Austurlandi var haldin í áttunda sinn sl. haust, frá byrjun september til nóvemberloka. Nafn hátíðarinnar í ár var Þræðir. Boðið var upp á fjölbreytta list- og menningarviðburði í heimabyggð þar sem menningarmiðstöðvar, listafólk, skólar og stofnanir tóku höndum saman. BRAS hátíðin er þekkt og viðurkennd sem mikilvægur list- og menningarviðburður fyrir börn og forráðamenn á Austurlandi og er borin mikil virðing fyrir henni á landsvísu. Hátíðin náði til langflestra grunnskólabarna á Austurlandi og nutu um 1.800 börn viðburða á vegum BRAS. Austurbrú fékk styrk frá Erasmus+ til að endurmennta starfsfólk stofnunarinnar og í október fóru þrír starfsmenn Austurbrúar, ásamt sjö meðlimum úr stýrihópi BRAS í heimsókn til Danmerkur. Megintilgangur ferðarinnar var að kynnast og fræðast um framkvæmd barnamenningar í Aarhus og næsta nágrenni.
BRAS fékk veglega styrki úr Barnamenningarsjóði og sem áhersluverkefni úr Sóknaráætlun Austurlands. Því til viðbótar styrktu Alcoa Fjarðaál, Landsvirkjun og Sparisjóður Austurlands hátíðina.
Dagar myrkurs
Að venju voru Dagar myrkurs haldnir hátíðlegir um allt Austurland frá 27. október – 2. nóvember. Hátíðin er okkar byggðahátíð og markmiðið er að hvetja Austfirðinga til þátttöku með því að bjóða upp á og sækja viðburði sem hvetja til samveru.
Alls fóru fram um hundrað viðburðir um allan fjórðung. Þeir voru sem fyrr mjög fjölbreyttir t.d. ljósasund, heiðmyrkur, grikk eða gott, sviðaveisla, vasaljósanammileit, leiksýningar, bjúgnakvöld, draugahús, og margt fleira.
Eins og undanfarin ár var haldin ljósmyndasamkeppni. Sigurvegarinn í ár var Elva Bára Indriðadóttir, Breiðdalsvík. Myndin hennar sýnir börn í nammileit með vasaljós, þar sem myrkrið skapaði fallega senu.
Sinfóníuhljómsveit Austurlands
Tímamót voru á árinu í starfsemi Sinfóníuhljómsveitar Austurlands þegar hljómsveitin fékk í fyrsta skipti fast fjármagn frá ríki og sveitarfélögum. Sú viðurkenning og stuðningur sem felst í þessari ákvörðun hefur grundvallarþýðingu fyrir framtíð og uppbyggingu hljómsveitarinnar. Hún gerir hljómsveitinni kleift að vinna að markmiði sínu sem er „að auðga og efla menningarlíf á Austurlandi með því að halda fjölbreytta og skemmtilega tónleika víða í landshlutanum og stuðla að aukinni tónsköpun sem tengist svæðinu, auk þess að styðja annað listrænt starf og tónlistartengda fræðslu“.
Miðstöð menningarfræða
Verkefninu Miðstöð menningarfræða á Seyðisfirði lauk með rannsóknarverkefninu Hvert skal haldið? um framtíð menningarlífs á staðnum en það snerist um samfélagslega ímyndun og byggði á þátttöku íbúa. Verkefnið hófst 2024 með vettvangsrannsóknum og viðtölum en 2025 var íbúum boðið í opna vinnustofu þar sem lögð voru fram drög að framtíðarsviðsmyndum. Niðurstöðurnar voru síðan þróaðar áfram, kynntar og efnt til samtals um viðfangsefnið. Meginmarkmiðið var að lyfta hugmyndum íbúa, skapa samtal og samstarf ólíkra hagaðila og veita menningarstofnunum verðmæta innsýn fyrir frekari stefnumótun á svæðinu. Við lok verkefnisins var ennfremur veittur stuðningur til Skaftfells, Tækniminjasafnsins og Bláu kirkjunnar.
Menningarstefnur
Unnin var skýrsla fyrir ráðuneyti menningar- nýsköpunar og háskólaráðuneyti sem hluta af aðgerð B9 í stefnumótandi byggðaáætlun. Með skýrslunni var ætlunin að skapa skýran, sameiginlegan ramma fyrir starfsemi menningarhúsa í landsbyggðum, stuðla að samræmdri þróun þeirra og styrkja rekstrargrundvöll til framtíðar. Austurbrú sá um að vinna skýrsluna í samtarfi við landshlutasamtökin. Verkefnastjórar menningar hjá landshlutasamtökunum voru í stýrihópi og unnu einnig talsvert við gerð skýrslunnar.
Í lok árs var dustað rykið af vinnu Austurbrúar við að móta nýja Menningarstefnu Austurlands og verður þeirri vinnu lokið á vordögum 2026.
