Hringrásarhagkerfið og úrgangsmál
Austurbrú vann að gerð svæðisáætlunar um meðhöndlun úrgangs á Austurlandi til 2035 í samræmi við samkomulag sveitarfélaganna á Austurlandi. Verkefnið er liður í stefnu stjórnvalda um að þróa hringrásarhagkerfi og auka sjálfbærni í meðhöndlun úrgangs.
Sveitarfélögin á Austurlandi hafa nú öll samþykkt nýja svæðisáætlun, fyrstu heildstæðu áætlunina á þessu sviði sem unnin er í sameiningu af öllum sveitarfélögunum í landshlutanum. Í áætluninni eru skilgreind fimm meginmarkmið, m.a. um lágmörkun flutninga með aukinni úrvinnslu á svæðinu sjálfu, forgang lífræns úrgangs og áframhaldandi samstarf sveitarfélaga um úrgangsmál og sameiginlega hagsmunagæslu. Stefnunni verður fylgt eftir með 20 aðgerðum, sem sveitarfélögin hafa sammælst um að ráðast í.
Í framhaldi af þessari vinnu var stofnað Úrgangsráð Austurlands sem samanstendur af fulltrúum frá sveitarfélögunum á Austurlandi. Hefur það nú þegar tekið til starfa og vinnur að því að koma aðgerðaráætlun Austurlands um úrgangsmál í framkvæmd. Austurbrú samhæfir og leiðir þá vinnu.
Nýtingarmiðstöð á Vopnafirði
Austurbrú er samstarfsaðili verkefnis um Nýtingarmiðstöð á Vopnafirði og situr í stjórn og verkefnastjórn verkefnisins. Verkefnið miðar að því að koma upp aðstöðu til vinnslu matvæla í fyrrverandi sláturhúsi Vopnfirðinga og styðja þannig við og þróa frekari tækifæri í smáframleiðslu og bættri nýtingu hráefnis úr héraði. Á árinu var unnið að því að koma húsnæði Nýtingarmiðstöðvar í betra horf og bæta tækjabúnað og var haldið opið hús þar í tengslum við Vopnaskak sumarið 2025 þar sem boðið var upp á nýstárlegar sjávarafurðir.
Umhverfisráðstefna Austurlands
Ráðstefnan var haldin í fyrsta sinn á degi umhverfisins, 5. júní 2025 undir yfirskriftinni „Hvernig byggjum við 2050?“ . Leitast við að svara því hvernig skipulagsmál munu þróast í framtíðinni samhliða efnisvali í byggingar með því að ræða fjölbreytta sýn á framtíð byggðar, skipulags og efnisvals í mannvirkjum. Ráðstefnan fór að þessu sinni fram í Sláturhúsinu á Egilsstöðum en sú bygging er gott dæmi um hvernig hægt er að endurnýta og aðlaga byggingar að nýrri atvinnustarfsemi og tíðaranda. Umhverfisráðstefnan fellur vel að markmiðum svæðisskipulags Austurlands og Sóknaráætlunar 2025–2029, sem leggja áherslu á sjálfbæra þróun, vistvæna mannvirkjagerð og að móta aðlaðandi byggð í sátt við náttúru og samfélag.
Austurland hlaðvarp:
Nánar
Samvinnuhús á Austurlandi
Á árinu fékk SSA úthutað fjórtán milljónum króna úr byggðaáætlun til að bæta og stækka núverandi samvinnurými á Vopnafirði og hins vegar að kortleggja þörf fyrir samvinnurými á Austurlandi í heild. Verkefnið var unnið í samstarfi við rekstraraðila samvinnuhússins á Vopnafirði og kláraðist á árinu. Aðstaðan er nú betur í stakk búin til að sinna hlutverki sínu sem samvinnurými fyrir fjarvinnu, frumkvöðlastarf og fjölbreytta atvinnustarfsemi. Greining á þörf fyrir samvinnurými á Austurlandi var byggð á samtölum við sveitarfélög, hagaðila og notendur og veitir yfirsýn yfir stöðu, áskoranir og tækifæri tengda samvinnurýmum í landshlutanum. Niðurstaða hennar sýnir að víða á Austurlandi er áhugi og raunveruleg þörf fyrir slíka aðstöðu. Niðurstöðurnar nýtast sem stöðumat og stuðla að markvissari ákvarðanatöku um næstu skref í uppbyggingu samvinnurýma í landshlutanum.
Eygló
Frá því í febrúar 2023 hefur Eyglóarverkefnið verið samstarfsvettvangur um eflingu orkuskipta, orkunýtni og hringrásarhagkerfis á Austurlandi. Að verkefninu standa Landsvirkjun, Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið ásamt Austurbrú og SSA en vegna breyttra aðstæðna færðist Eyglóarverkefnið undir Austurbrú í september 2025. Eygló vann að ýmsum verkefnum, mörgum tengdum hitun húsa.
Í upphafi árs var sótt vinnustofa um nýtingu jarðvarma til Rúmeníu, einkum lágvarma (8°C-60°C) sem var lærdómsríkt þar sem Austurland er ríkt af slíkum lágvarma og mikill vilji til samstarfs við íslenska aðila af þeim sem sóttu ráðstefnuna. Í samstarfi við HEF-veitur var sótt um stóran LIFE-styrk um nýtingu varmadæla til að knýja fjarvarmaveitu á Seyðisfirði. Einnig er verið að kanna fýsileika til nýtingar glatvarma frá Alcoa Fjarðaál til að knýja hitaveitu á Reyðarfirði í samstarfi við Eim og Umhverfisráðstefna Austurlands var haldin um vorið í samstarfi við Austurbrú. Síðasta verkefni starfsársins var að halda fundarröðina Hlýtt heimili á átta stöðum á Austurlandi í samstarfi við Búnaðarsamband Austurlands og Umhverfis- og Orkustofnun. Þar var fjallað um varmadælur og aðrar leiðir til bættar orkunýtni heimila.
