Menntun & fræðsla

Prófaumsýsla Austurbrúar er lykilþjónusta í menntakerfi Austurlands og rekur stofnunin nokkra prófstaði á Austurlandi. Þessi þjónusta tryggir aðgengi nemenda að prófum, óháð búsetu og felur í sér móttöku, meðhöndlun, skönnun og örugga flutninga prófa til og frá menntastofnunum, sem og yfirsetu. Á skólaárinu 2024-2025 voru tekin 854 próf hjá Austurbrú sem er 5% aukning frá fyrra ári. Flest prófin voru tekin á Egilsstöðum (40,7%), næstflest á Reyðarfirði (34,9%), þar á eftir í Neskaupstað (13,5%) en öðrum stöðum voru færri próf tekin, þ.e. á Borgarfirði eystri, Djúpavogi, Seyðisfirði og Vopnafirði (samtals 11%). Þessi dreifing endurspeglar mikilvægi einstakra starfsstöðva við að tryggja aðgengi nemenda að prófum. Alls tóku 418 nemendur próf hjá Austurbrú, sem er 36,6% aukning frá fyrra ári og mesti fjöldi frá því mælingar hófust 2013. Háskólanemendur voru stærsti hópurinn og sumir  nýttu fleiri en einn prófstað. Langflest próf tengdust Háskólanum á Akureyri, Háskóli Íslands kom næstur og þá Háskólinn í Reykjavík. Framhaldsskólanemar tóku 24,4% prófa á skólaárinu. Að auki sá Austurbrú um próf fyrir þátttakendur í ríkisborgaraprófum og vinnuvéla- og veiðikortaprófum. 

Fjöldi prófa og prófataka endurspeglar bæði aukna eftirspurn eftir fjarnámi og fjölbreytni í námi sem nemendur sækja. Aðgangur að prófaþjónustu er lykilatriði í að tryggja menntunartækifæri fyrir íbúa Austurlands og veitir raunverulegt jafnrétti til náms, óháð búsetu, samhliða bættu aðgengi að fjarnámi. 

Austurbrú er í góðu samstarfi við Starfsendurhæfingu Austurlands (StarfA) og Vinnumálastofnun (VMST) varðandi skipulag og kennslu námskrár og námskeiða, ásamt raunfærnimati og náms-og starfsráðgjöf fyrir þátttakendur. Ár hvert eru kenndar bæði námskrár og önnur námskeið fyrir StarfA. Árið 2025 voru þetta námskrárnar Stökkpallur og Líf og heilsa. Stökkpallur er nám þar sem áhersla er lögð á að efla samskiptafærni, styrkja sjálfstraust og undirbúa þátttakendur fyrir virkni í starfi eða áframhaldandi nám. Líf og heilsa fjallar um heilbrigði á heildrænan hátt með áherslu á markmiðasetningu, næringu, hreyfingu og andlegt heilbrigði. Auk þess kenndu náms- og starfsráðgjafar Austurbrúar námskeiðin Streita og streitustjórnun og Að efla færni til atvinnuþátttöku. Inn á þessi námskeið komu einnig einstaklingar frá VMST. Námskráin Uppleið var kennd fyrir VMST á árinu. Erlendir einstaklingar sem eru á atvinnuleysisskrá hafa einnig tekið námskeið í íslensku hjá Austurbrú. 

Þátttakendum í StarfA sem hafa að lágmarki þriggja ára reynslu á vinnumarkaði býðst að koma í raunfærnimat í almennri starfshæfni. Þar er farið yfir vinnureynsluna og dregið fram hvaða almenna styrkleika viðkomandi hefur til starfa og hvar þeir þurfa helst að bæta sig. Árið 2025 tóku 8 einstaklingar þetta raunfærnimat. 

Íslenskukennsla fyrir íbúa af erlendum uppruna er mikilvæg brú yfir í samfélagið. Á árinu 2025 voru haldin 18 námskeið í íslensku í sex byggðakjörnum á Austurlandi; á Egilsstöðum, Seyðisfirði, Reyðarfirði, Fáskrúðsfirði, Djúpavogi og í Neskaupstað. Einnig voru haldin tvö námskeið í fjarkennslu þar sem lögð var áhersla á talþjálfun. Tólf námskeið voru haldin á fyrsta stigi, fimm námskeið á öðru stigi og eitt námskeið á þriðja stigi. Nemendur voru alls 208. Undanfarin ár hefur verið unnið að því að þróa og aðlaga kennsluefni íslensku námskeiðanna að Evrópska tungumálarammanum (CEFR). Sameiginleg sýn og stefna í íslenskukennslu styrkir stoðir námsins á landsvísu. 

Á árinu 2025 var hafist handa við að setja inn námsefni í Lísu, stafrænt námsefna- og samskiptakerfi fyrir íslenskunám sem þróað er hjá Austurbrú í samstarfi við Stokk. Við innkeyrslu efnis varð ljóst að frekari þróun og úrbæta er þörf á appinu samhliða efnisvinnu. Áhersla ársins færðist því að hluta yfir í tæknilega endurskoðun og styrkingu innviða kerfisins til að tryggja stöðugleika og notendavæna upplifun. Stefnt er að því að ljúka gerð appsins í byrjun árs 2026 og hefja þá formlega prófun með notendum í tengslum við íslenskukennslu. 

Á árinu fékk Austurbrú nýja námsleið samþykkta sem ber heitið Grunnur 1 – ENS, UTN, NÁM og SJS en hún er fyrir fólk sem vill efla sig í ensku og upplýsingatækni ásamt því að styrkja færni sína í námstækni, samskiptum og sjálfsstyrkingu. Námsleiðin inniheldur fjóra námsþætti úr námskránni Grunnmennt frá Fræðslumiðstöð atvinnulífsins. Tveir námsþættir voru kenndir á haustönn 2025 og verða tveir kenndir á vorönn 2026. Þátttakendur komu víðsvegar að af Austurlandi og voru á öllum aldri.  

Austurbrú bauð upp á nám fyrir verðandi leiðsögumenn með hreindýraveiðum vorið 2025 samkvæmt samningi við Náttúruverndarstofnun. Á námskeiðinu sátu 53 nemar sem sótt höfðu um þátttöku á námskeiðinu árið 2024. Námið var blanda af fjarnámi og staðnámi á Egilsstöðum og Reyðarfirði en vegna fjölda þátttakenda var hópnum skipt í  tvo kennsluhópa. Námskeiðið byggði á námskrá sem Austurbrú kom að því að vinna fyrir Náttúruverndarstofnun haustið 2023. Að kennslunni komu fulltrúar ýmissa stofnanna, félaga og fyrirtækja s.s. Náttúrustofu Austurlands, Náttúruverndarstofnunar, Félags leiðsögumanna með hreindýraveiðum o.fl. Árið 2026 mun Austurbrú vinna að heildarendurskoðun námsskrár og námsefnis fyrir verðandi leiðsögumenn á hreindýrum sem á að nýta við komandi námskeiðshald næstu ár. Einnig mun Austurbrú skipuleggja og hafa umsjón með endurmenntunarnámskeiði leiðsögumanna með hreindýrum vorið 2026. 

Austurbrú er aðili að Símennt, samtökum fræðslu- og símenntunarmiðstöðva, sem ellefu samstarfsaðilar eiga aðild að. Markmið samtakanna er m.a. að vinna að símenntun og framhaldsfræðslu á Íslandi, þar sem lögð er áhersla á að efla þekkingu og hæfni einstaklingsins og að auka vitund fyrirtækja og stofnana á mikilvægi símenntunar í krefjandi og síbreytilegu starfsumhverfi. Innan Símenntar er unnið að sameiginlegum hagsmunum miðstöðvanna. Símenntunarmiðstöðvarnar eru um allt land, níu á landsbyggðinni og tvær á höfuðborgarsvæðinu. Haustfundur samtakanna fór fram í Borganesi 25.-26. september. Fræðsluteymi Austurbrúar sótti fundinn en þar voru m.a. stuttar kynningar á verkefnum sem símenntunarmiðstöðvar eru að vinna að ásamt málstofum. Fræðsluteymið var með stutta kynningu á þróunarverkefninu Lísa.