Austfirðingar mikið á ferðinni
Austfirðingar virðast vera mikið á ferðinni – innan svæðis og utan, norður og suður – allt eftir því hvaða þjónustu þeir sækja. Í niðurstöðum nýútkominnar könnunar á ferðavenjum landsmanna koma fram margvíslegar upplýsingar um samgöngumáta, fjölda og tilgang ferða, sem og viðhorf til loftslagsmála sem sett eru í samhengi við ferðavenjur.
Á ferðinni
Að meðaltali fóru Austfirðingar 3,3 ferðir þann dag sem könnunin var gerð en 3,7 ferðir voru farnar að meðaltali á landsvísu og var tala ferða lægst meðal Austfirðinga. Með ferð er átt við öll erindi sem farin voru á venjulegum degi; til og frá vinnu/skóla, vegna afþreyingar, íþrótta, innkaupa o.s.frv. Talsverður munur var milli staða á Austurlandi og fóru íbúar Egilsstaða 3,8 ferðir og Norðfirðingar 3,7 en Seyðfirðingar og Borgfirðingar aðeins 2,6 ferðir þann dag. Hreyfanleiki fólks innan fjórðungsins virðist vera töluverður og líklegt að álykta megi að árangur hafi náðst í því að Mið-Austurland sé eitt atvinnusvæði.
Samgöngumáti
Samgöngumáti var ólíkur innan svæðis og á landsvísu. Mun fleiri fara um fótgangandi á Austurlandi en annars staðar á landinu eða 23% á móti 15% á landsvísu. Af þeim 8 stöðum sem höfðu hæsta hlutfall gangandi voru 5 á í fjórðungnum. Á Austurlandi voru 99% svarenda með bílpróf og á aðeins 1% heimila var ekki til bíll á móti 3% heimila á landsvísu. Á 41% heimila voru til tveir bílar og 38% heimila höfðu einn bíl til umráða. Það er sama hlutfall og á landsvísu sem gefur til kynna að þó svo að fólk hafi aðgengi að bíl sé hann ekki endilega notaður, öfugt við það sem gerist á landsvísu.
Áhugavert er að sjá að svarendur eru oftar farþegar í bíl á Austurlandi en á landinu í heild og færri sem ferðast sem bílstjórar. Þetta gefur til kynna að fólk á Austurlandi er oftar samferða í ferðum sínum milli staða og sker Eskifjörður sig t.d. sérstaklega úr hvað það varðar.
Hjólamenning virðist vera á uppleið og virðist sem hjólið sé notað í fjölbreyttar ferðir. Tíðni hjólreiða virðist vera í einhverju samhengi við tekjur, þ.e. því hærri tekjur – því meiri líkur á að fólk hjóli. Á spaugilegu nótunum má sjá í austfirsku niðurstöðunum að börn eru mikið fótgangandi og hjólandi fram eftir aldri en við bílprófsaldur er hjólinu snarlega lagt og enginn fór um hjólandi í aldurshópnum 18-24 ára.
Hlutfall almenningssamgangna sem ferðamáta á Austurlandi var um 1% eins og annars staðar á landsbyggðinni en það er 4% á höfuðborgarsvæðinu. Tíðni ferða og tíminn sem það tekur er hindrun á Austurlandi en á höfuðborgarsvæðinu er tíminn sem fer í samgöngurnar meiri hindrun.
Börnum skutlað
Á landsvísu virðist yngsti aldurshópurinn virðist vera mikið á ferðinni þrátt fyrir að hann sé ekki á bíl og þarna kemur inn annars vegar aðgengi að almenningssamgöngum og hins vegar „skutlmenningin“ með börnin. Ef við skoðum þá tilhneigingu að skutla börnum virðist vera aðeins minna um hana á Austurlandi en á landinu í heild. Það sem er hins vegar ólíkt og áhugavert er að kynin virðast koma jafnt að því að fara í búð, sækja börn í skóla og skutla í íþróttir, samanborið við landið í heild þar sem konurnar virðast frekar vera í þessum verkefnum.
Innanlandsflug
Stærsti munurinn á ferðavenjum landsmanna snýr að innanlandsfluginu og mikilvægi þess. Á Austurlandi höfðu 2/3 svarenda notað flug síðasta árið en á landsvísu hafði svipað hlutfall aldrei flogið innanlands á sama tímabili. Þátttakendur í könnuninni flugu að jafnaði 2,6 sinnum á ári en á landsvísu flýgur fólk að meðaltali 0,8 sinnum. Á landsvísu virðast tekjur ráða því hvort innanlandsflug er nýtt sem samgöngumáti en ekki á Austurlandi. Það sama er uppi á teningnum á Vestfjörðum sem virðast vera næstir Austfirðingum í nýtingu á þessum ferðamáta miðað við könnunina.
Loftslagsmál
Varðandi loftslagsmál og viðhorft til þeirra í samhengi við val á samgöngumáta er ákveðin þversögn í niðurstöðunum því þeir sem eru sammála um að samgöngur hafi áhrif á loftslagið fara í fleiri ferðir en hinir. Það er ekki síður eldri kynslóðin en sú yngri sem er meðvituð um loftslagsmálin en ákveðinn hópur yngri kynslóðarinnar virðist vera á móti því að taka tillit til loftslagsmála við val á samgöngumáta. Þeir sem fljúga mikið telja sig vera meðvitaðri um loftslagsmál en þeir sem flúga minna.
Niðurstöður benda til þess að túlka þurfi þessi gögn fyrir hvern landshluta sérstaklega og jafnvel innan landshluta, svo úr þessum gögnum verði upplýsingar sem nýtast við stefnumótun og áframhaldandi rannsóknir. Túlkunin þarf að markast af þekkingu á því t.d. hvernig atvinnusóknarsvæðin eru, hvar þjónustan er staðsett, hvernig samgönguinnviðir eru í landshlutanum, staðsetningu hans m.t.t. vegalengda o.s.frv. Í raun má tala um mismunandi samgöngumenningu eftir landshlutum og jafnvel svæða innan landshluta.
Könnunin var unnin af samgöngu- og sveitastjórnarráðuneytinu, SSH, Vegagerðinni, Samgöngustofu og Isavia í október 2019.
Frekari upplýsingar og gögn
- Niðurstöður könnunarinnar: Austurland
- Niðurstöður könnunarinnar í heild
- Netfundur um niðurstöður könnunarinnar
Jóna Árný Þórðardóttir, framkvæmdastjóri Austurbrúar, er með framsögu.
Fleiri fréttir
Frá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn
