Umhverfisverkefni Austurbrúar
Umhverfismál og sjálfbærni eru rauður þráður í öllu starfi Austurbrúar. Með fjölbreyttum verkefnum er unnið markvisst að því að styrkja samfélagið, atvinnulífið og innviði Austurlands í sátt við náttúruna. Verkefnin á þessu sviði byggja á framtíðarsýn Svæðisskipulags Austurlands 2022–2044 og sóknaráætlun landshlutans í loftslagsmálum. Með samvinnu sveitarfélaga, íbúa og atvinnulífs viljum við tryggja að Austurland verði áfram góð heimkynni – heilnæmt, vistvænt og öruggt svæði – fyrir núverandi og komandi kynslóðir.
Á Austurlandi vinnum við markvisst að sjálfbærri þróun í anda sóknaráætlunar landshlutans. Sveitarfélögin hafa sameinast um að setja sér umhverfis- og loftslagsstefnu og taka upp svæðisbundið losunarbókhald til að draga úr kolefnisspori. Markvisst er unnið að því að minnka magn úrgangs og auka endurnotkun, endurvinnslu og aðra nýtingu þess sem annars færi til urðunar. Markmiðið er að einungis 10% heimilisúrgangs verði urðaður og að endurvinnsla nái 65% árið 2035.
Stefna og aðgerðir um meðhöndlun úrgangs
Ný lög um meðhöndlun úrgangs árið 2023 settu auknar kröfur um flokkun, endurvinnslu og úrgangsforvarnir. Í kjölfarið unnu sveitarfélög á Austurlandi saman að fyrstu sameiginlegu svæðisáætlun sinni í málaflokknum, með stuðningi Austurbrúar og Sambands sveitarfélaga á Austurlandi.
Áætlunin var samþykkt árið 2025 og gildir til 2035. Hún leggur áherslu á að draga úr úrgangi, auka endurnýtingu og endurvinnslu og minnka urðun. Hluti af innleiðingunni var stofnun Úrgangsráðs Austurlands sem leiðir samstarf sveitarfélaganna og fylgir aðgerðunum eftir.
Nánar
Eygló
Eyglóarverkefni Austurbrúar snýr að eflingu orkuskipta, orkunýtni og hringrásarhagkerfis á Austurlandi og styður við nýsköpun í þessum flokkum.
Markmið Eyglóar er að minnka kolefnisspor Austurlands í samstarfi við einstaklinga, fyrirtæki og stofnanir á svæðinu. Eygló mun kortleggja orku- og efnisstrauma á Austurlandi og stuðla að samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda.
Nánar
Umhverfisráðstefna Austurlands
Umhverfisráðstefna Austurlands er samstarfsverkefni Austurbrúar, Eflu og Eyglóar, þar sem sjónum er beint að sjálfbærri framtíð í mannvirkjagerð, skipulagi og nýtingu auðlinda með Austurland í forgrunni. Fyrsta umhverfisráðstefnan fór fram í Sláturhúsinu á Egilsstöðum þann 5. júní 2025 og dregur til sín leiðandi sérfræðinga á sviði mannvirkjagerðar og vistvænna lausna.
Kolefnisspor Austurlands 2022
Kolefnisspor Austurlands 2022 er fyrsta heildstæða úttektin á losun gróðurhúsalofttegunda í landshlutanum. Skýrslan var unnin af Umhverfisráðgjöf Íslands fyrir Austurbrú og veitir sveitarfélögum, atvinnulífi og íbúum mikilvægar upplýsingar um stöðuna og helstu áskoranir í loftslagsmálum. Hún leggur grunn að markvissum aðgerðum, samvinnu og stefnumótun til að draga úr losun og auka bindingu kolefnis, í samræmi við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og markmið Íslands um kolefnishlutleysi. Með þessu verki fá stjórnvöld og samfélagið á Austurlandi traustan vegvísi til framtíðar.
Nánar
NATALIE
NATALIE er evrópskt samstarfsverkefni sem miðar að þróun og innleiðingu náttúrumiðaðra lausna til að auka viðnámsþrótt samfélaga gagnvart loftslagsbreytingum. Verkefnið styður svæði við að greina loftslagstengdar áskoranir, móta aðgerðir í samvinnu við heimafólk og samþætta lausnir í stefnumótun og skipulag. Austurbrú tekur þátt fyrir hönd Austurlands og leiðir vinnu við samhæfingu, þátttöku hagsmunaaðila og tengingu verkefnisins við svæðisskipulag og aðrar áætlanir. Með NATALIE eflast staðbundin þekking, samvinna og framkvæmdahæfni í loftslagsaðlögun.
Nánar
Önnur verkefni á sviði umhverfismála
Austurbrú hefur í gegnum tíðina tekið virkan þátt í fjölbreyttum verkefnum á sviði umhverfismála, í nánu samstarfi við Samband sveitarfélaga á Austurlandi og sveitarfélögin í landshlutanum. Sú vinna byggir á framtíðarsýn Svæðisskipulags Austurlands 2022–2044 og sóknaráætlun landshlutans, þar sem lögð er áhersla á sjálfbæra þróun, ábyrga nýtingu auðlinda og bætt lífsgæði íbúa.
Dæmi um verkefni
- Kynningarefni um hringrásarhagkerfið Árið 2022 fékk Austurbrú listamennina Elínu Elísabetu Einarsdóttur, Rán Flygenring og Sebastian Ziegler (sjá frétt) til að vinna stuttar og aðgengilegar kynningarmyndir um hringrásarhagkerfið. Myndirnar hlutu styrk frá umhverfis- og auðlindaráðuneyti.
- Vistvænt þotueldsneyti Austurbrú hefur ásamt norska orkuklasanum Energi i Nord athugað fýsileika framleiðslu vistvæns þotueldsneytis á Austurlandi og í Norður-Noregi. Rannsóknin var styrkt af norræna samstarfsvettvanginum NORA.
