Austurland margborgar sig
Haustþing Sambands sveitarfélaga á Austurlandi (SSA) hófst í Egilsbúð í Neskaupstað í morgun. Sextíu ár eru í ár frá stofnun sambandsins og sagði Ragnar Sigurðsson, formaður SSA, við setningu þingsins að þrátt fyrir miklar breytingar á Austurlandi væru mörg stærstu baráttumál landshlutans enn þau sömu. Hann kallaði eftir nýju samtali við ríkið um uppbyggingu innviða á Austurlandi.
Fyrsti aðalfundur SSA var haldinn í Egilsbúð árið 1966 og sagði Ragnar því við hæfi að sveitarstjórnarfólk af Austurlandi kæmi þar saman á ný sextíu árum síðar. Saga SSA væri að stórum hluta saga framfara en jafnframt blasti við ákveðin þversögn.
„Við tölum enn um öruggar samgöngur. Við tölum enn um tengingu byggðarlaga og nauðsyn þess að yfirvinna fjallvegi og vetrarófærð. Við tölum enn um jafnan aðgang að heilbrigðisþjónustu. Við tölum enn um opinbera þjónustu og störf ríkisins.“
Ekki beðið um ölmusu
Ragnar sagði efnahagslega stöðu Austurlands hafa gjörbreyst á sama tíma og eitt öflugasta framleiðslu- og útflutningssvæði landsins hefði orðið til.
„Við erum ekki að biðja um ölmusu og við höfum heldur engan áhuga á því að verða landshluti sem þiggur meira en hann leggur til.“
Hann sagði sterka innviði á Austurlandi ekki aðeins vera í þágu Austfirðinga heldur forsendu áframhaldandi verðmætasköpunar fyrir landið allt. Tímabært væri að færa samtal landshlutans við ríkið upp á annað stig.
„Þetta er ekki spurning um sérmeðferð. Þetta er spurning um skynsemi, hagkvæmni og langtímahugsun.“
Á þinginu kynnti Konráð Guðjónsson, hagfræðingur hjá Kontext, nýja greiningu á efnahagslegu mikilvægi Austurlands sem fyrirtækið vann fyrir SSA. Niðurstöðurnar sýna að Austurland stendur sterkt í efnahagslegu tilliti. Um 13% af útflutningi landsins árið 2025 má rekja til Austurlands og landsframleiðsla á mann er áætluð um 11% yfir landsmeðaltali.
Greiningin tekur einnig til tekna og gjalda ríkissjóðs sem rekja má til landshlutans. Tekjurnar eru áætlaðar 54,2 milljarðar króna á þessu ári en gjöldin 45,5 milljarðar. Afkoma ríkissjóðs sem rekja má til Austurlands er samkvæmt því jákvæð um 8,7 milljarða króna, eða tæplega 800 þúsund krónur á hvern íbúa og fer hækkandi.
Atvinnuuppbygging hluti af hagstjórninni
Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra tók í sama streng í ávarpi sínu og sagði Austurland skýran vitnisburð um hversu miklu landsbyggðin skilaði til þjóðarbúsins, hvort sem litið væri til sjávarútvegs, lagareldis, stóriðju, landbúnaðar eða ferðaþjónustu.
Hún sagði stefnu ríkisstjórnarinnar miða að aukinni verðmætasköpun, meðal annars með uppbyggingu samgangna og raforkukerfis og einföldun regluverks.
„Við eigum ekki að líta á atvinnuuppbyggingu á landsbyggðinni sem sérstakt verkefni án tengsla við annað. Hún er hluti af hagstjórninni. Ísland verður ekki efnahagslega sterkt nema atvinnulíf og samfélög séu sterk hringinn í kringum landið.“
Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, lagði sömuleiðis áherslu á framlag landsbyggðanna. Ekki ætti aðeins að ræða hvað ríkið gæti gert fyrir landsbyggðirnar heldur einnig hvað landsbyggðirnar gerðu fyrir Ísland. Hann ræddi jafnframt fjölgun opinberra starfa á landsbyggðinni, nýsköpun, orkumál, aðgengi að menningu og mönnun heilbrigðisþjónustu.
Arnar Þór Sævarsson, framkvæmdastjóri Sambands íslenskra sveitarfélaga, fór yfir helstu verkefni sveitarfélaganna og nefndi meðal annars mennta- og velferðarmál, málefni fatlaðs fólks og kjaramál. Hann fjallaði einnig um komandi landsþing Sambandsins þar sem mótuð verður sameiginleg sýn og forgangsröðun sveitarfélaganna til næstu fjögurra ára.
Sextíu ára saga
Afmælið setur svip sinn á þingið og fór Smári Geirsson yfir sextíu ára sögu SSA og starf sambandsins frá stofnun þess árið 1966 til dagsins í dag. Í erindinu var litið yfir farinn veg og þróun samstarfs sveitarfélaganna á Austurlandi á þeim miklu breytingatímum sem orðið hafa í samfélagi, atvinnulífi og sveitarstjórnarmálum á þessum sex áratugum.
Haustþingið stendur fram á föstudag. Drög að ályktun haustþings verða lögð fram síðdegis í dag og í kvöld fer fram hátíðarkvöldverður þar sem menningarverðlaun SSA verða afhent og heiðursgestur sambandsins kynntur. Ályktun haustþings verður afgreidd á morgun.
Fleiri fréttir
Frá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn
