„Bókasöfn eru ekki lengur bókageymslur heldur lifandi samfélagsmiðstöðvar sem tengja saman fólk af ólíkum uppruna og á mismunandi æviskeiðum.“
Þannig lýsir Guðrún Rúnarsdóttir, forstöðumaður bókasafnsins á Reyðarfirði, þróun bókasafna á síðustu árum. Hún hefur starfað við bókasafnið í yfir tvo áratugi og segir breytingarnar hafa verið miklar. Málþing um söfn á Austurlandi verður haldið 20. apríl þar sem þessi mál og fleiri verða til umræðu.
Þegar Guðrún hóf störf í bókasafninu í kringum aldamótin var staðan allt önnur. „Þá var opnunartíminn stuttur og lítið fjármagn,“ segir hún. „Maður þurfti að berjast fyrir lengri opnun og fjármagni.“
Með breyttu skipulagi og bættum aðbúnaði hefur þjónustan þróast til hins betra. Í dag eru bókasöfnin í Fjarðabyggð öll samsteypusöfn sem þjóna bæði skólum og almenningi.
Hlutverk bókasafna hefur breyst verulega. „Í dag er þetta meira samfélagsmiðstöð,“ segir Guðrún. „Við reynum að ná til allra aldurshópa með sögustundum, foreldramorgnum, íslenskutímum og aðstöðu fyrir eldri borgara.“
Að hennar sögn sækja margir safnið ekki endilega til að fá lánaða bók, heldur til að hitta fólk og vera hluti af samfélagi. „Það er mjög mikið um það. Fólk kemur hingað bara til að vera.“
Bókasafnið gegnir þannig mikilvægu hlutverki sem opið og aðgengilegt rými þar sem fólk getur komið á eigin forsendum, án kröfu um þátttöku.
Fyrir marga getur bókasafnið verið lykilstaður í daglegu lífi. Það á sérstaklega við um fólk sem hefur misst tengslanetið sitt eða er að koma nýtt inn í samfélagið. „Þú hugsar kannski: hvað á ég að gera á daginn þegar ég er hætt/ur að vinna? Þá getur bókasafnið orðið ákveðið akkeri,“ segir Guðrún. Samhliða því gegna bókasöfn einnig mikilvægu hlutverki í upplýsingamiðlun til íbúa, ekki síst nýrra íbúa.
Guðrún leggur áherslu á að bókasöfn eigi að vera sjálfsagður hluti af innviðum samfélagsins:
„Ef stjórnvöld og sveitarfélög taka lýðheilsu og samfélagslega samheldni alvarlega þurfa þau að líta á bókasöfn sem virka samstarfsaðila en ekki útgjaldalið sem sífellt má skera niður.“
Umræða af þessu tagi verður meðal annars í brennidepli á málþingi um söfn á Austurlandi sem fram fer í Vonarlandi á Egilsstöðum mánudaginn 20. apríl.
Nánar verður einnig fjallað um málþingið og söfn á Austurlandi í næsta þætti Austurland hlaðvarps, þar sem rætt er við Guðrúnu og fleiri um þróun safna á Austurlandi. Þátturinn fer á streymisveitur á föstudaginn.
Frá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn