Hafið er að breytast
Að mati Guðmundar J. Óskarssonar, sviðsstjóra á uppsjávarsviði Hafrannsóknastofnunar, hafa loftslags- og umhverfisbreytingar þegar haft áhrif á útbreiðslu og hegðun uppsjávarstofna við Ísland. Hann verður meðal fyrirlesara á Umhverfisráðstefnu Austurlands 5. júní þar sem hann fjallar um stöðu stofnanna og mögulegar breytingar á veiðimöguleikum næstu ára.
Óvissan mikil um þróun uppsjávarstofna
Að mati Guðmundar J. Óskarssonar, sviðsstjóra á uppsjávarsviði Hafrannsóknastofnunar, hafa miklar breytingar orðið á uppsjávarstofnum við Ísland á síðustu árum og óvissan um þróun þeirra á komandi árum sé töluverð. Hann verður meðal fyrirlesara á Umhverfisráðstefnu Austurlands sem fram fer í Egilsbúð í Neskaupstað 5. júní undir yfirskriftinni Horfum til sjávar.
Í erindi sínu mun Guðmundur fjalla um stöðu helstu uppsjávarstofna, þróun þeirra síðustu ár og möguleg áhrif loftslags- og umhverfisbreytinga á útbreiðslu og veiðimöguleika til framtíðar.
Misjöfn staða stofnanna
Að sögn Guðmundar hefur þróun helstu uppsjávarstofna verið nokkuð misjöfn undanfarin ár.
„Íslenska sumargotssíldin hefur verið á uppleið aftur síðan kringum 2020 en við höfum verið að glíma við vandamál í stofnmati hennar,“ segir hann og bendir meðal annars á breytingar á útbreiðslu og farleiðum síldarinnar, einkum fyrir austan land.
Hann segir norsk-íslenska síldarstofninn hafa minnkað ár frá ári, þó útlit sé fyrir ákveðinn viðsnúning, á meðan makríllinn sé á niðurleið og kominn að varúðarmörkum.
„Kolmunnastofninn hefur verið stór síðustu ár en er á niðurleið,“ segir Guðmundur og bendir á að loðnustofninn hafi einnig verið veikur í sögulegu samhengi síðustu ár.
Þó séu vísbendingar um breytingar til batnaðar.
„Mælingar gefa til kynna að sterkur loðnuárgangur sé á leiðinni sem mun verða uppistaðan í veiðinni á næstu vertíð.“
Hlýnun sjávar hafi áhrif á útbreiðslu
Guðmundur segir ljóst að loftslags- og umhverfisbreytingar hafi áhrif á uppsjávarstofna við Ísland, þó erfitt sé að segja nákvæmlega hvernig þær breytingar muni þróast til lengri tíma.
„Samfara hlýnun í norðaustur Atlantshafi sem byrjaði upp úr árinu 2000 höfum við orðið vitni að miklum breytingum á þessum stofnum,“ segir hann.
Hann nefnir meðal annars að loðnan hafi fært sig norðar og vestar og að breytingar hafi orðið á útbreiðslu makríls samfara aukinni nýliðun í stofninum.
„Við gerum ráð fyrir því að sambærilegar breytingar muni eiga sér stað í framtíðinni en hvernig þær verða og við hvaða aðstæður er erfitt að spá fyrir um.“
Flókið samspil í vistkerfi sjávar
Aðspurður um óvissu í spám um þróun stofnanna segir Guðmundur hana töluverða enda um flókið samspil margra þátta að ræða.
„Það er auðvitað mikil óvissa um hvaða breytingar við eigum eftir að upplifa á umhverfi sjávar,“ segir hann.
Hann bendir á að þegar áhrif umhverfisbreytinga á lífríki sjávar séu skoðuð þurfi að horfa til margra þátta í vistkerfinu.
„Framleiðni hafsvæða mótast af frumframleiðni og tegundasamsetningu svifþörunga og magni svifdýra sem geta lifað á þeim. Afkoma fiskstofna ræðst af þessum þáttum en fiskistofnar breyta jafnframt um útbreiðslusvæði og bregðast þannig við vistkerfisbreytingum.“
Guðmundur segir því ljóst að áfram verði mikil þörf á rannsóknum og gagnasöfnun á þessu sviði á næstu árum.
Veiðimöguleikar og loftslagsbreytingar
Í erindi sínu á ráðstefnunni hyggst Guðmundur meðal annars fjalla um hvað núverandi gögn segja um þróun stofnanna og mögulega veiðimöguleika næstu ára.
„Ég mun ræða hvers er að vænta næstu ár með veiðimöguleika miðað við fyrirliggjandi gögn um þróun stofnstærðar og stærð árganga sem eru að koma inn í veiðarnar,“ segir hann.
Þá mun hann einnig fara yfir mismunandi sviðsmyndir loftslagsbreytinga og möguleg áhrif þeirra á uppsjávarstofna við Ísland.
Umhverfisráðstefna Austurlands – Horfum til sjávar
Umhverfisráðstefna Austurlands fer fram í Egilsbúð í Neskaupstað 5. júní undir yfirskriftinni Horfum til sjávar. Þar munu sérfræðingar úr rannsóknum, atvinnulífi og sjávarútvegi fjalla um loftslagsbreytingar, orkuskipti, fiskeldi, fullnýtingu hráefna og framtíð sjávarútvegs á Austurlandi.
Nánari upplýsingar og skráning
Fleiri fréttir
Frá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn
