Að mati Þorsteins Mássonar, sérfræðings í fiskeldi hjá Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi, felast áfram tækifæri í þróun fiskeldis á Austurlandi þrátt fyrir þær áskoranir sem greinin stendur frammi fyrir. Hann verður meðal fyrirlesara á Umhverfisráðstefnu Austurlands sem fram fer í Egilsbúð í Neskaupstað 5. júní undir yfirskriftinni Horfum til sjávar.
Í erindi sínu mun Þorsteinn fjalla um stöðu fiskeldis á Íslandi í dag, mismunandi aðferðir við eldi og þau tækifæri og áskoranir sem blasa við greininni á næstu árum.
Að mati Þorsteins eru vaxtarmöguleikar greinarinnar verulegir. „Ef vel tekst til gætu útflutningsverðmæti eldislax farið yfir 100 milljarða króna árið 2028, en til þess þarf áframhaldandi fjárfestingar, samkeppnishæft regluverk og fyrirsjáanlegt gjaldaumhverfi,“ segir hann.
Hann bendir á að mikil tækifæri felist bæði í sjókvíaeldi og landeldi og telur að aukin samvinna milli þessara greina geti skipt miklu máli til framtíðar.
„Ég tel að mikil tækifæri felist í aukinni samvinnu landeldis og sjóeldisfyrirtækja, sérstaklega þegar kemur að framleiðslu stærri seiða. Stærri seiði stytta tíma í sjó, draga úr afföllum og áhættu og geta styrkt rekstrargrundvöll bæði landeldis og sjóeldis.“
Þorsteinn segir einnig spennandi vaxtatækifæri felast í öðrum tegundum en laxi, til dæmis senegalflúru og abalone. Þá muni tæknibreytingar hafa mikil áhrif á þróun greinarinnar á næstu árum.
„Það verður mjög áhugavert að fylgjast með innleiðingu gervigreindar í fiskeldi á næstu árum. Gervigreind gæti haft mikil áhrif á vöxt, afföll, vatnsgæði, fóðrun og almenna rekstrarhagkvæmni, og mikilvægt að íslensk fyrirtæki dragist ekki aftur úr í þeirri þróun.“
Aðspurður um helstu áskoranir greinarinnar nefnir hann meðal annars samkeppni og kostnaðarstöðu íslenskra fyrirtækja.
„Við erum að keppa við Norðmenn, Færeyinga og Breta bæði á mörkuðum og um fjármagn til uppbyggingar,“ segir hann.
Þá séu einnig líffræðilegar áskoranir stór þáttur í rekstrinum.
„Það eru afföll, sjúkdómar og sníkjudýr sem mikilvægt er að halda niðri. Þar geta stærri seiði, minni þéttleiki og bættur seiðabúskapur skipt miklu máli og dregið verulega úr áhættu og afföllum.“
Í erindi sínu hyggst Þorsteinn einnig fjalla um mismunandi aðferðir við fiskeldi og hvernig tæknin er að þróast.
„Mig langar að fjalla um fiskeldi út frá stöðunni í dag og varpa ljósi á kosti og áskoranir mismunandi aðferða, svo sem lokaðra kerfa, úthafseldis, notkunar ófrjós fisks og ræktunar annarra tegunda.“
Þegar talið berst að Austurlandi segir hann mikla möguleika felast í áframhaldandi uppbyggingu fiskeldis í fjórðungnum.
„Ég er sannfærður um að Austfirðir eigi mikið inni þegar kemur að fiskeldi, sérstaklega sjókvíaeldi,“ segir hann og bendir á að eftir sameiningu Laxa og Fiskeldis Austfjarða hafi orðið til öflugt félag.
„Þrátt fyrir áskoranir síðustu ára hef ég trú á að Kaldvík geti innan fárra ára orðið stærsti útflytjandi á laxi frá Íslandi, með framleiðslu upp á 30–40 þúsund tonn.“
Þá telur hann Austurland einnig hafa sérstöðu þegar kemur að uppbyggingu tengdrar starfsemi.
„Austfirðir gætu einnig hentað mjög vel fyrir fóðurframleiðslu, enda mikið aðgengi að endurnýjanlegri orku, lýsi og fiskimjöli sem eru mikilvæg hráefni í laxafóður.“
Hann segir jafnframt að framtíðarmöguleikar geti legið í fleiri tegundum og nýjum greinum.
„Ef við leyfum okkur aðeins að horfa lengra fram á veginn gætu austfirskir firðir líka hentað vel fyrir þorskeldi eða þörungarækt. Framtíðin er því björt fyrir austan þegar kemur að fiskeldi.“
Umhverfisráðstefna Austurlands fer fram í Egilsbúð í Neskaupstað 5. júní undir yfirskriftinni Horfum til sjávar. Þar munu sérfræðingar úr rannsóknum, atvinnulífi og sjávarútvegi fjalla um loftslagsbreytingar, orkuskipti, fiskeldi, fullnýtingu hráefna og framtíð sjávarútvegs á Austurlandi.
Nánari upplýsingar og skráningFrá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn