Tækifærið felst í því að vera öðruvísi
„Í landi þar sem svo stór hluti listafólks gengur eftir Ægissíðunni felast tækifæri í því að bjóða upp á aðra sýn á veröldina,“ segir Arnar Sigurðsson.
Menning á ekki að lúta lögmálum vertíðarinnar
„Listir eru ekki bara leið til að skapa verðmæti, heldur leið til þess að skilgreina fyrir okkur hvað sé verðmætt,“ segir Arnar Sigurðsson hjá Austan mána. Hann verður meðal fyrirlesara á ráðstefnunni Skapandi Austurland sem fram fer á Eskifirði 11. júní.
Erindi Arnars ber yfirskriftina Menning, vertíð og verðmætasköpun og þar hyggst hann velta upp spurningum um samband lista, menningar og hagkerfisins. Að hans mati hefur umræða um skapandi greinar á undanförnum árum í auknum mæli snúist um efnahagsleg áhrif og verðmætasköpun.
„Það hefur verið mikilvægt að sýna fram á að skapandi greinar skipti máli. Með því að taka saman tölur úr kvikmyndagerð, tölvuleikjum, auglýsingum og listgreinum höfum við getað sýnt fram á að þetta er ekki bara áhugamál heldur atvinnugrein sem skapar verðmæti,“ segir hann.
Hann veltir því þó fyrir sér hvort hætta sé á að farið sé að horfa á listir og menningu út frá sömu forsendum og aðrar atvinnugreinar.
„Þýðir það að við eigum að nálgast listir og menningu með hugarfari vertíðarinnar, að grípa sem mest verðmæti á sem stystum tíma? Hefðu orðið til fleiri hljómsveitir á borð við Sykurmolana ef einhver hefði fyrst reiknað út hversu marga miða í Bláa lónið tónlist þeirra ætti eftir að selja?“
Landsbyggðin hefur eitthvað sem borgirnar hafa ekki
Arnar segir að eitt stærsta tækifæri landsbyggðanna felist í sérstöðu þeirra á tímum þar sem borgarsamfélög um allan heim verða sífellt líkari hvert öðru.
„Það er hægt að taka ljósmynd inni í mathöll, frumkvöðlasetri eða vintage-fatabúð sem gæti alveg eins hafa verið tekin í Buenos Aires, Osló eða Reykjavík. Tilvera borgarlífsins er öll farin að líta eins út.“
Að hans mati liggur styrkur samfélaga á borð við Austurland einmitt í því að bjóða upp á aðra reynslu, aðra sýn og annað mannlíf.
„Í landi þar sem svo stór hluti listafólks gengur eftir Ægissíðunni og verslar í Melabúðinni í hverri viku felast tækifæri í því að bjóða upp á eitthvað frumlegra en það. Að bjóða upp á aðra tilveru, mannlíf og sýn á veröldina.“
Hann segir fjölbreytileika vera eina af mikilvægustu forsendum skapandi greina. „Listsköpun nærist á fjölbreytileika. Þess vegna skiptir máli að við höfum öflug menningar- og listalíf um allt land en ekki bara á einum stað.“
Menning þarf að vera hluti af innviðunum
Þótt mikið hafi áunnist telur Arnar að enn sé svigrúm til að styrkja umhverfi lista og menningar utan höfuðborgarsvæðisins.
„Öflugt og sjálfbært menningarlíf er líklegast til þess að þrífast ef við búum til umhverfi þar sem listin getur blómstrað á eigin forsendum.“
Hann bendir meðal annars á mikilvægi þess að þjóðlegar menningarstofnanir nái betur út fyrir höfuðborgarsvæðið og að uppbyggingarsjóðir landshlutanna verði efldir.
„Það skiptir máli að helstu menningarstofnanir þjóðarinnar teygi sig út á land. Það skiptir máli að auka vægi uppbyggingarsjóða landshlutanna. En það skiptir líka máli að við hugsum um menningu sem hluta af innviðum samfélagsins, ekki bara sem verkefni sem stendur og fellur með einstökum einstaklingum.“
Að hans mati á menningarlíf ekki fyrst og fremst að þjóna atvinnustefnu eða hagvaxtarmarkmiðum. „Öflugt og sjálfbært menningarlíf á að svara spurningum sem okkur langaði ekkert að spyrja,“ segir Arnar. „Það á að finna hið kjánalega í fjársjóðum, spegla samfélagið í drullupolli og búa til frystihús úr menningarmiðstöð.“
Kynntist austfirsku frumkvöðlastarfi í Austanátt
Arnar starfar hjá Austan mána sem vinnur að rannsóknum og þróun á sviði samfélagslegrar nýsköpunar og skapandi greina. Hann hefur á undanförnum árum unnið að fjölmörgum verkefnum í dreifðum byggðum bæði á Íslandi og erlendis.
Árið 2024 vann Austan mána með Austurbrú að verkefninu Austanátt þar sem tíu teymi frumkvöðla á Austurlandi fengu stuðning við að þróa hugmyndir sínar og verkefni. „Þar fengum við að kynnast allskonar nálgun á verðmætasköpun, hugmyndum um framtíðina og þeirri viðleitni sem skapandi fólk á Austurlandi leggur í að byggja upp betri samfélög,“ segir hann.
Skapandi Austurland
Ráðstefnan Skapandi Austurland fer fram í Gamla barnaskólanum á Eskifirði fimmtudaginn 11. júní. Þar koma saman fulltrúar menningarlífs, stjórnvalda, rannsókna og skapandi greina til að ræða stöðu, tækifæri og framtíð lista og menningar í landsbyggðunum.
Upplýsingar og skráning
Fleiri fréttir
Frá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn
