„Menning er ekki aðeins viðburðir eða samkomur heldur samtengt og dýnamískt kerfi þar sem tengsl, þátttaka og samstarf skipta sköpum,“ segir Tinna Guðmundsdóttir myndlistarkona og menningarstýra. Hún verður meðal fyrirlesara á ráðstefnunni Skapandi Austurland sem fram fer á Eskifirði 11. júní.
Í erindi sínu, Tengsl og tengingar – vistkerfi menningarlífs Austurlands, fjallar Tinna um hvernig hægt sé að skoða menningu út frá svokallaðri vistkerfisnálgun.
„Þar er lögð áhersla á að menning sé ekki aðeins viðburðir eða samkomur, heldur samtengt og dýnamískt kerfi þar sem flókinn vefnaður tengsla, þátttöku og samstarfs er samofinn,“ segir hún.
Að hennar mati er Austurland áhugavert dæmi um slíkt vistkerfi.
„Það samanstendur af einstaklingum og hópum, tengslum þar á milli, sem og þekkingu, aðstöðu og stuðningi. Allt þetta hefur áhrif á hvernig menningarlífið þróast og dafnar.“
Spurð um helstu styrkleika menningarlífs á Austurlandi nefnir Tinna fyrst og fremst fólkið sjálft.
„Það fyrsta sem kemur upp í hugann eru austfirðingar sjálfir. Fólkið sem, hvort sem það er að skapa eða taka þátt, mótar menningarlífið. Þetta fólk er ein helsta auðlind Austurlands og án þeirra væri mjög lítið að frétta.“
Hún bendir þó á að blómlegt menningarlíf verði ekki til af sjálfu sér.
„Undanfarna áratugi hefur farið fram markvisst uppbyggingarstarf á Austurlandi. Fyrsta menningarstefna fjórðungsins var samþykkt árið 2000 og ári síðar voru samningar við hið opinbera undirritaðir. Samstarf innan fjórðungsins hefur þannig virkað eins og snúningskefli sem lyft hefur menningarlífi í bæjarplássum, hvatt listafólk til sköpunar og stutt við stoðir stofnana.“
Að hennar sögn má nú finna fjölbreytta skapandi starfsemi víða um Austurland og þátttaka í menningarlífi hefur aukist á mörgum stöðum.
Tinna segir að aukið fjármagn myndi vissulega skipta máli þegar kemur að eflingu menningarlífs og skapandi starfsemi á landsbyggðinni. Málið sé þó flóknara en svo.
„Mín upplifun þegar ég starfaði í fjórðungnum var að það skorti stundum traust og skilning hjá yfirvöldum. Þegar ég hugsa til baka var það þó kannski líka ákveðið óöryggi hjá mér sjálfri. Ég þorði ekki alltaf að hugsa stórt, sækja fram og berjast.“
Hún segir mikilvægt að hafa í huga að uppbygging menningarlífs sé langtímaverkefni.
„Þeir sem starfa á sviði menningar þurfa að finna sér tilgang, hugsjón, eitthvað sem þau brenna fyrir og hafa löngun og vilja til að byggja upp með fjölbreyttum leiðum.“
Að hennar mati felst lykillinn að öflugu menningarlífi í því að skapa aðstæður þar sem einstaklingar og stofnanir geta unnið saman til lengri tíma.
„Við þurfum að skapa og viðhalda aðstæðum þar sem stuðningur við einstaklingsframtak er í forgrunni, fjölbreytt samstarf þrífst þvert yfir langar vegalengdir og menningarstarfsemi hefur næga burði til að framleiða og framkvæma fjölbreytt verkefni.“
Tinna hefur um árabil starfað á vettvangi myndlistar og menningarmála. Hún var meðal annars forstöðumaður Skaftfells – myndlistarmiðstöðvar Austurlands á Seyðisfirði í sjö ár og hefur einnig gegnt störfum hjá Nýlistasafninu og Myndlistarmiðstöð.
Að undanförnu hefur hún meðal annars unnið að útgáfu bókarinnar Skaftfell 1996–2008: Tilurðarsaga, sem fjallar um fyrstu ár Skaftfells, auk þess að vinna greinargerð fyrir Austurbrú um stefnumótun og hlutverk menningarstofnana.
Ráðstefnan Skapandi Austurland fer fram í Gamla barnaskólanum á Eskifirði fimmtudaginn 11. júní. Þar koma saman fulltrúar menningarlífs, rannsókna, sveitarfélaga og stjórnvalda til að ræða stöðu, tækifæri og framtíð lista og menningar í landsbyggðunum.
Upplýsingar og skráningFrá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn