Starfsleið sem ekki var hægt að sjá fyrir
Í aðdraganda Starfamessu Austurlands, sem fer fram nú á fimmtudaginn, ræðum við við Maríu Ósk Kristmundsdóttur. Hún hefur gegnt fjölbreyttum störfum hjá Alcoa í 20 ár og starfsleiðin varð allt önnur en hún sá fyrir í upphafi.
Starfsferillinn byggst upp eitt skref í einu
Starfamessa Austurlands fer fram í Neskaupstað nú á fimmtudaginn, 24. september. Af því tilefni ræðum við við Maríu Ósk Kristmundsdóttur um óvenjulega starfsleið hennar. Þegar María hóf störf hjá Alcoa Fjarðaáli árið 2006 var álverið enn í byggingu. Tuttugu árum síðar vinnur hún frá Austurlandi með samstarfsfólki Alcoa víða um heim í starfi sem hún hefði aldrei getað séð fyrir.
María Ósk er tölvunarfræðingur að mennt og kom fyrst að Fjarðaálsverkefninu árið 2005 þegar hún hóf störf hjá Bechtel sem upplýsingafulltrúi, skömmu eftir að hún lauk BSc-námi í tölvunarfræði.
Ári síðar sótti hún um starf hugbúnaðarsérfræðings í tölvuteymi Fjarðaáls. Þegar hún mætti til starfa hafði hlutverkið hins vegar þegar tekið breytingum og henni og teyminu hennar var falið að vinna að innleiðingu iðnstýringa og framleiðslukerfa fyrir nýja álverið.
Það kallaði fljótt á verkefni sem nýútskrifaður tölvunarfræðingur frá Íslandi hefði kannski ekki endilega séð fyrir.
„Ég byrjaði á að ferðast nokkrum sinnum til Kanada og Bandaríkjanna þar sem hugbúnaður og iðnstýringar voru í þróun fyrir verksmiðjuna.“
Þar tók hún ásamt öðrum nýjum starfsmönnum þátt í viðtökuprófunum á kerfunum.
„Ég verð að viðurkenna að þar sem ég hafði varla stigið inn í álver áður, og því síður unnið í einu slíku, var mjög margt að læra.“
Byggði alltaf ofan á fyrri reynslu
Þegar Fjarðaál tók til starfa tóku við prófanir og innleiðing kerfa og stuðningur við starfsfólk. María Ósk minnist mikils atgangs, langra vinnudaga og úthringinga á nóttunni fyrstu árin.
En starfsferillinn tók smám saman að þróast í aðrar áttir.
Árið 2008 hóf hún meistaranám í verkefnastjórnun samhliða starfinu. Í kjölfarið tók hún að sér verkefnastjórnun hjá Fjarðaáli og síðar störf við straumlínustjórnun, stefnumótun og umbætur.
Árið 2018 tók hún svo við starfi framkvæmdastjóra framleiðsluþróunar og upplýsingakerfa þar sem undir hana heyrðu fjárfestingar, upplýsingatækni og umbótastarf.
Hún segir þó ekki rétt að líta á þetta sem röð óskyldra starfa.
„Ég get ekki sagt að ég hafi einhvern tíma skilið við þessi störf sem ég hef unnið í, heldur hef ég byggt samfellt ofan á þau og við þau hingað til.“
Reynslan úr fyrri störfum hafi fylgt henni áfram og nýst í þeim næstu.
„Ég er líka þannig gerð að ég þarf alltaf að vera að læra og þróast, bæði sem manneskja og sem starfsmaður, svo þessi störf hafa oft virst eðlilegt næsta skref.“
Vinnudagurinn fylgir sólinni
Árið 2022 færði María Ósk sig yfir til móðurfélags Fjarðaáls, Alcoa Corporation, og starfar nú í alþjóðlegu afburðasetri fyrirtækisins. Þar starfa um 150 sérfræðingar sem þróa og styðja við rekstur verksmiðja Alcoa.
Hlutverk Maríu Óskar snýst meðal annars um að tryggja að þekking sem verður til innan fyrirtækisins sé skjalfest og henni miðlað á milli starfsstöðva. Hún stýrir jafnframt verkefnastofu afburðasetursins.
Þótt hún sinni starfinu frá Austurlandi spannar vinnudagurinn stóran hluta heimsins.
„Hefðbundinn vinnudagur byrjar oftast heima hjá mér um klukkan sex á morgnana því margt af mínu samstarfsfólki býr á vesturströnd Ástralíu.“
Þegar samstarfsfólkið þar er að ljúka vinnudeginum er María Ósk að byrja sinn. Síðar um daginn vaknar svo samstarfsfólk í Brasilíu, Bandaríkjunum og Kanada. Hún vinnur einnig með starfsstöðvum í Noregi og á Spáni.
Verkefnin snúast mikið um að starfsfólk verksmiðjanna læri hvert af öðru, meðal annars í gegnum þekkingarsamfélög, fræðslu, vinnustofur og svokallaðar akademíur. Starfinu fylgja einnig ferðalög nokkrum sinnum á ári.
María Ósk hefur sjálf sagt að hún hafi ekki alltaf valið léttustu leiðina á starfsferlinum.
„Það er kannski bæði mín bölvun og blessun að ég á auðvelt með að sjá fyrir mér nýjar leiðir og lausnir. Þegar ég er búin að sjá eitthvað fyrir mér hleypur gjarnan í mig kapp til að koma því í verk.“
Þá þurfi hún stundum að passa sig á að fara ekki fram úr sér og ætla sér of mikið. Til að koma hugmyndum í framkvæmd þurfi líka að fá annað fólk með sér.
Hún segist líta svo á að forysta sé ekki bundin við stjórnunarstöður heldur fyrst og fremst það traust sem annað fólk beri til manns. Sjálf hafi hún leitast við að sýna frumkvæði og standa undir ábyrgð í öllum sínum störfum, hvort sem um hafi verið að ræða sérfræðistörf eða stjórnunarstörf.
Náminu lýkur ekki þegar skólanum lýkur
María Ósk er fædd og uppalin í Reykjavík en á sterkar rætur á Austurlandi. Móðurafi hennar fæddist í Skuggahlíð í Norðfirði og ólst að hluta upp í Hjaltastaðaþinghá, sem María Ósk kallar sína heimasveit.
Þegar hún var yngri velti hún meðal annars fyrir sér sálfræði og læknisfræði. Eftir Menntaskólann við Hamrahlíð lá leið hennar um Boston og síðar í tölvunarfræði við Háskólann á Akureyri.
Námsferlinum lauk þó langt frá því þar. Samhliða störfum hefur hún meðal annars lokið námi í verkefnastjórnun og straumlínustjórnun og í haust lýkur hún diplómanámi í teymismarkþjálfun, auk fjölmargra námskeiða og ráðstefna í gegnum tíðina.
Það er einmitt eitt af því sem hún telur að geti komið ungu fólki á óvart þegar það hugsar um framtíðarstarfið.
„Náminu lýkur alls ekki þó skólanum ljúki. Skólaganga og prófgráður opna dyr og svo er það reynslan sem ég hef lært mest af.“
Sjálfsþekking, forysta og frumkvæði séu ekki síður mikilvæg en formleg menntun.
Þarf ekki að hafa alla framtíðina á hreinu
Þegar María Ósk var að ljúka menntaskóla fékk hún ráð sem hafa fylgt henni síðan:
„Þetta snýst ekki endilega um að finna eitthvað sem þú ert góð í heldur að vera góð í því sem þú finnur þér.“
Hún segir þessi orð hafa hjálpað sér þegar hún efaðist um eigin ákvarðanir eða vissi ekki nákvæmlega hvert stefndi.
Afi hennar hafði líka gjarnan yfir vísuorð Þorsteins Valdimarssonar:
Að endingu standa sig
þeir einir, sem vanda sig
frá upphafi´ í því
sem er innan handar
að standa sig í.
Fyrir ungt fólk sem stendur frammi fyrir vali um nám og framtíðarstarf er boðskapur hennar því ekki að kortleggja alla ævina fyrirfram.
„Við þurfum nefnilega ekki alltaf að vera með alla framtíðina á hreinu. Stundum er nóg að taka bara verkefni dagsins og gera þau vel, láta hvern dag nægja.“
Starfamessa Austurlands verður haldin í Íþróttahúsinu í Neskaupstað 24. september. Þar gefst ungu fólki tækifæri til að kynnast fjölbreyttum störfum og starfsleiðum á Austurlandi.
Nánari upplýsingar um Starfamessuna og þátttöku fyrirtækja og stofnana veitir Páll Baldursson, verkefnastjóri hjá Austurbrú, í netfanginu [email protected].
Fleiri fréttir
Frá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!
Skoða fréttasafn
