Krafan um íslenskukennslu verður sífellt háværari

„Við viljum styðja vel við þau sem flytja til landsins, svo þeim líði vel og taki þátt í samfélaginu. Þar skiptir íslenskukunnátta miklu máli. Það er jafnframt mikilvægt að mannauðurinn sem hingað kemur skili sér út í atvinnulífið. Atvinnumiðuð íslenskukennsla er vel til þess fallin að auðvelda þá yfirfærslu. Fólk á vinnumarkaði hefur sífellt fjölbreyttari uppruna svo krafan um íslenskukennslu verður sífellt háværari“ – Hulda Óladóttir hjá Miðeind um þýðingu kennslusmáforritsins LÍSU.

Nánar

Austurbrú var bent á Miðeind í undirbúningi verkefnisins og fljótlega var komið á fundi þar sem skilgreint var betur hvað væri mögulegt að framkvæma með tækninni sem Miðeind ræður yfir og hvað ekki. Möguleikarnir eru þó alltaf að aukast og það sem ekki er gerlegt í dag verður það að líkindum á morgun!

Þéttur, öflugur og fjölbreyttur hópur

Miðeind er leiðandi á sviði máltækni og gervigreindar fyrir íslensku og var veigamikill þátttakandi í fimm ára máltækniáætlun stjórnvalda sem félagi í SÍM (Samstarfi um íslenska máltækni). Fyrirtækið hefur átt samstarf við fjölmörg fyrirtæki og stofnanir, svo sem OpenAI, Íslandsbanka, Þýðingamiðstöð utanríkisráðuneytisins og Stafrænt Ísland. Til að sinna verkefnum á sviði máltækni og djúpra tauganeta nýtir Miðeind öflugustu ofurtölvu sem notuð er fyrir máltækni á Íslandi. Hjá fyrirtækinu starfar þéttur, öflugur og fjölbreyttur hópur fólks með brennandi áhuga á máltækni og gervigreind. Starfsfólkið hefur fjölbreyttan bakgrunn, meðal annars í tölvunarfræði, málvísindum, stærðfræði, íslensku, heimspeki, sagnfræði, myndlist og þýðingarfræði.

 

Miðeind kemur með sérþekkingu á máltækni og gervigreind inn í verkefnið. Fyrirtækið hefur séð um að halda úti vefsíðu til að safna upptökum. Auk þess skilgreinir Miðeind hvers konar gögn þarf, hvaða setningar á að lesa og hvernig hægt sé að nota gögnin.

Miðeind sér einnig um raddvirkni LÍSU, með hjálp Emblu, raddsmáforrits Miðeindar. Embla les upp texta fyrir notendur sem geta þá heyrt hvernig framburðurinn á að vera.

Að auki er sá möguleiki fyrir hendi að nýta máltækni Miðeindar til að útbúa málfræðiæfingar og annað í þeim dúr þegar komið er á efri stig evrópska tungumálarammans.

Reynsla Austurbrúar gulls ígildi

Hulda segir að verkefnið sé einkar áhugavert fyrir Miðeind. „Austurbrú er með langa reynslu af kennslu fullorðins fólks sem hefur annað mál en íslensku að móðurmáli,“ segir hún. „Sú reynsla er gulls ígildi og Austurbrú er í lykilstöðu til að þróa tól eins og LÍSU. Miðeind hefur sérþekkingu á aðferðum í máltækni og gervigreind en það er mjög spennandi að fá innsýn í þær kröfur sem eru til staðar þegar kemur að kennslu þessa hóps og hvaða aðferðir henta honum betur en aðrar. Svona náin tenging við væntanlegan notendahóp er mjög áhugaverð fyrir okkur.“

Flóknar áskoranir

Haukur og Hulda segja að ein helsta áskorunin í verkefninu sé sú að talgreiningin (e. speech-to-text, STT) virki fyrir hóp sem hefur annan framburð en finnst í gögnunum sem talgreiningin var þjálfuð á. Því er til mikils að vinna að gera talgreininguna þolnari fyrir ólíkum framburði, meðal annars með því að safna gögnum þar sem fólk með annað mál en íslensku sem móðurmál les upp texta.

„Önnur áskorun er svo greining á framburðinum,“ segir Hulda. „Það felast verðmætar upplýsingar í því að geta sagt nemandanum hvort framburðurinn teljist ásættanlega skiljanlegur og þá á hvaða hátt má helst laga hann að ásættanlegum framburði. Það er þó hægara sagt en gert að útfæra slíka greiningu. Til að mynda mætti hugsa sér að ef talgreiningin nær því sem nemandinn segir teljist það réttur framburður en annars ekki.

Málin flækjast þó þegar tekið er tillit til þess að sú talgreining sem í boði er fyrir íslensku, eins og staðan er í dag, er ekki þolin gagnvart ólíkum framburði. Hún á þá til að skilja ekki framburð sem íslenskumælandi manneskja myndi þó klárlega skilja. Það að gefa rautt eða grænt ljós á setninguna í heild sinni segir nemandanum auk þess ekki mikið. Hvað var það sem gerði það að verkum að setningin fékk rautt ljós? Það að sjá nákvæmlega hvað það var sem mætti bæta er mun erfiðara verkefni. Aðferðir til að leysa það eru í þróun víðs vegar um heim og Miðeind fylgist vel með þeirri þróun,“ segir Hulda.

Viljum styðja við bakið á innflytjendum

Hulda segir erindi þessa verkefnis afar brýnt. „Okkur finnst ótrúlega mikilvægt að koma til móts við þennan hóp,“ segir hún. Við viljum styðja vel við þau sem flytja til landsins, svo þeim líði vel og taki þátt í samfélaginu. Þar skiptir íslenskukunnátta miklu máli. Það er jafnframt mikilvægt að mannauðurinn sem hingað kemur skili sér út í atvinnulífið. Atvinnumiðuð íslenskukennsla er vel til þess fallin að auðvelda þá yfirfærslu. Fólk á vinnumarkaði hefur sífellt fjölbreyttari uppruna svo krafan um íslenskukennslu verður sífellt háværari.“

Fleiri fréttir

Frá stofnun hefur Austurbrú unnið að fjölmörgum verkefnum á sviði menningar, markaðssetningar, atvinnuþróunar og fræðslu. Kynntu þér nýjustu tíðindin!

Skoða fréttasafn
Í leyfi

Nafn á starfsmanni

Starfstitill
Vinnustaður:
Nafn á vinnustað
Sími:
Símanúmer
Netfang:
Netfang
Helstu verkefni:
Menntun: