Hvað eiga fullveldi og sjálfbærni sameiginlegt? Þarf samfélag að vera sjálfbært til að vera fullvalda og/eða öfugt? Þetta eru spurningar sem gerð verður tilraun til að svara með nýju verkefni innan Austurbrúar en stofnunin hefur hafið undirbúning verkefnis sem hefur yfirskriftina „Austfirskt fullveldi – sjálfbært fullveldi?“ Tilefnið er 100 ára afmæli fullveldis Íslands.

Austurbrú leiðir verkefnið en það er styrkt af afmælisnefnd sem Alþingi setti á laggirnar og er ætlað að skipuleggja hátíðarhöld vegna aldarafmælis fullveldis Íslands. Samstarfsaðilar Austurbrúar eru Safnastofnun Fjarðabyggðar, Tækniminjasafn Austurlands, Minjasafn Austurlands, Héraðskjalasafn Austfirðinga, Gunnarsstofnun, Menntaskólinn á Egilsstöðum, Skólaskrifstofa Austurlands og Landgræðsla ríkisins. Unnið er með sautján heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun sem tengd verða við fullveldi Íslands/Austurlands fyrr og nú. Heimildir og gripir úr safnkosti austfirskra safna og annarra verða dregnir fram til að varpa ljósi á viðfangsefnið.

„Fullveldi og sjálfbærni eru náskyld fyrirbæri,“ segir Elfa Hlín Pétursdóttir, en hún stýrir verkefninu fyrir hönd Austurbrúar. „Í mikilvægum skilningi mætti halda því fram að samfélög séu ekki fullvalda nema þau séu sjálfbær en verkefnið snýst einmitt um að skoða ýmsa fleti á sambandi þessara hugtaka,“ segir hún og bætir við að þetta sé þýðingarmikið verkefni: „Það er mikið undir og þetta eru mál sem snerta okkur öll. Við stöndum frammi fyrir árskorunum nú þegar sem við þurfum að takast á við á næstu árum. Ef ekki við sjálf þá börnin okkar.“ 

Sem fyrr segir snýst verkefnið um að setja á laggirnar fjórar sýningar sem opnaðar verða 17. júní á Skriðuklaustri, í Safnahúsinu á Egilsstöðum, í Randulffssjóhúsi á Eskifirði og Tækniminjasafni Austurlands á Seyðisfirði. Á hverjum stað verður barn í forgrunni og aðstæður þess skoðaðar með viss heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbærni í forgrunni, árin 1918 og 2018. Þessar sýningar verða samtengdar bæði þematískt og útlitslega þannig að þær myndi eina heild.

Ætlunin er sú að næsta haust verði grunnskólabörnum boðið á sýningarnar til að vinna þar fræðsluverkefni þeim tengdum. Þannig fái þau innsýn inn í hugmyndina um fullveldi en einnig þekkingu á heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun og hugmyndina um sjálfbærni. Auk þess verða þróuð fleiri fræðsluverkefni sem kennarar og aðrir geta nýtt sér.

Við munum segja frekar frá framgangi þessa verkefnis á næstu vikum en vilji fólk meiri upplýsingar veitir Elfa Hlín þær með ánægju. Netfangið hennar er [email protected] og síminn 470 3861.